ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲವೇ? ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ದು ಎಷ್ಟು ಪಾಲು?ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ?

ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ‘ಆಸ್ತಿ’ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಹಣ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಭಾವನೆಗಳಿಗೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ನಡುವೆ, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ನಡುವೆ ಮನಸ್ತಾಪಗಳು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ‘ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿರುವುದು’.

ನಿಮ್ಮ ತಾತನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಪಾಲಿದೆ? ಅಪ್ಪ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಓದಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ :

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ತಾತ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಾತನಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಆಸ್ತಿ. ಈ ಆಸ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಹಳ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

• ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು: 2005ರ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿದೆಯೋ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾದ ಹಕ್ಕಿದೆ. * ಜನ್ಮತಃ ಹಕ್ಕು: ಈ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಂದೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡದೆ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಮಕ್ಕಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ).
• ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ನಿಮಗೆ ಪಾಲು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (Civil Court) ವಿಭಜನಾ ದಾವೆ (Partition Suit) ಹೂಡಬಹುದು.

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ :

ಇದು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.

• ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ: ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಕೊಡಬಹುದು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಅನಾಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮಕ್ಕಳು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಎತ್ತಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
• ಉಡುಗೊರೆ ಮತ್ತು ವಿಲ್ (Will): ಪೋಷಕರು ವಿಲ್ ಅಥವಾ ಗಿಫ್ಟ್ ಡೀಡ್ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೆ ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಒಂದು ವೇಳೆ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?: ಪೋಷಕರು ಯಾವುದೇ ‘ವಿಲ್’ ಮಾಡದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ಆಗ ಆ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯು ‘ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ’ಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು?

ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಣ್ಣ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಬರಿ ಬೇಡ.

• 3 ವರ್ಷಗಳ ಗಡುವು: ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ವಿಷಯ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದ ದಿನದಿಂದ 3 ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ನೀವು ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು (Limitation Act 1908).
• ವಿಳಂಬವಾದರೆ?: ಒಂದು ವೇಳೆ ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನೀವು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗದಿದ್ದದ್ದು). ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣ ಸರಿ ಎನಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ದಾವೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೆನಪಿರಲಿ :

ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ‘ರೆಸ್ ಜುಡಿಕಾಟಾ’ (Res Judicata) ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಮ್ಮೆ ತೀರ್ಪು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಮ್ಮೆ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅದೇ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಸ್ ಹಾಕಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾವೆ ಹೂಡುವಾಗಲೇ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು (ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರ) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿ.

ಸಾರಾಂಶ :

ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಮೊದಲು ಈ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:

1. ಆಸ್ತಿಯು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವೇ? (ತಾತನ ಕಾಲದ್ದೇ?)
2. ಅಥವಾ ಅದು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತವೇ? (ಪೋಷಕರು ಕೊಂಡದ್ದೇ?)

ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದ್ದರೆ ಅರ್ಧ ಜಯ ನಿಮ್ಮದೇ. ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲು ಪಡೆಯುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದು ಜಾಣತನ.